Zorbalık Nedir? Neden Zorbalık Uygularız?
Psikoloji

Zorbalık Nedir? Neden Zorbalık Uygularız?

791 Görüntülenme 13/02/2024

Zorbalık Nedir? Neden Zorbalık Uygularız?

Zorbalık ne demek, sorusu, özellikle son senelerde çok merak edilen sorulardan biridir. Kişilerin ya da grupların başka kişiler ya da gruplara üzerinde uyguladığı her türlü incitici davranışın tamamı zorbalıktır. Bu tür insanlar, çeşitli yöntemler kullanarak, bireyler üzerinde hakimiyet kurmayı severler. Bu sayede toplumda, ayrıcalıklı bir yere sahip olduklarına inanırlar, kendilerini daha güçlü hissederler.

Zorbalık Nedir?

Zorbalık nedir ya da siber zorbalık nedir gibi soruların tamamında, insan davranışları ele alınır. Zorbalık, toplumdaki sorunlu bireylerin, kendilerinden zayıf olarak gördükleri kişilere ya da gruplara karşı, tekrar tekrar sergiledikleri; sözlü, fiziksel, psikolojik veya sosyal olarak uygulanan zarar verici davranış türüdür.

Neden Zorbalık Uygularız?

Zorba insanlar, genellikle özgüveni eksik insanlardır. Bireyler üzerinde baskı kurup, özgüven eksikliklerini giderirler. Yani aslında bu davranışların altında yatan temel sebep, korkudur. Yetersizlik duygusudur. Tüm bunları saklamak için, başka insanların zayıflıklarından ya da eksikliklerinden yararlanırlar.

Zorbalık Yapan Birisi Nasıl Davranır?

 

Zorbalık yapan kimselerin birçok belirgin davranış özellikleri vardır. Bunlar:

  • Derin öfke duygusuyla sürekli gergin ve agresif olma hissi.
  • Sözler ve davranışlardaki tutarsızlık.
  • Sürekli kontrolün kendilerine olması isteği
  • Toplum içindeki, kendi yaşam standartlarına uymayan tüm kurallarını ret etme.
  • İnsanları dinlemekten hoşlanmama.
  • Empati duygusunun yoksunluğu.

Zorbalığın Etkileri Nelerdir?

İnsanların günlük yaşamını etkileyen, yaşam standartlarını aşağı çeken, bu davranış türü, mağdurlar üzerinde olumsuz birçok etki bırakabilmektedir. Örneğin fiziksel zorbalık, yaralanmalar, duygusal travmalara sebep olurken, sözel zorbalık ise, özgüven zedelenmesi, kaygı gibi psikolojik sorunlara yol açabilir.

Zorbalığın Yetişkinler Üzerindeki Etkisi

Zorbalık türlerinin hepsi, yetişkinler üzerinde ayrı zorlayıcı etki bırakır. Bireyler kendilerini, sürekli bir endişe ve korku içinde hissederken, bir yandan da bunların sebep olduğu; mide bulantısı, baş ağrısı, uyku sorunları ve sindirim bozuklukları gibi sağlık riskleriyle de mücadele etmek zorunda kalırlar. Aynı zamanda, yalnızlık ve çaresiz duyguları da bu kişilere oldukça hakimdir.

Zorbalığın Çocuklar Üzerindeki Etkisi

Bu davranışa maruz kalan çocuklarda özellikle aşırı kaygı durumu hakimdir. Bunun dışında yeme bozuklukları, uyku sorunu gibi birçok problem de görülüyor. Ayrıca okulu bırakma ya da okuldan kaçma gibi durumlarda yaşanabilmektedir. Zorbalığa maruz kalan çocuklar kendilerini kalabalıktan arındırma gibi özel bir çabanın içine girerken, yalnız kalma duygusunu daha çok benimserler.

Zorbalığın Psikoloji İle İlişkisi Nedir?

Zorbalık türlerinin hemen hemen hepsi, insan psikolojini etkiler. Bu davranışa maruz kalan insanlarda, sıklıkla travma belirtileri gözlenir. Kendilerini güçsüz ve yalnız hissederler. Okula ya da işe gitmek istemezler. Yaşadıkları zorbalık sebebiyle, normal hayattaki diğer insanlara karşı da güven sorunu yaşarlar.

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Korkutmak, göz dağı vermek, küçük düşürücü sözler söylemek, itmek, vurmak gibi, davranışların tümü, zorbalık türleri kapsamında değerlendirilen davranışlardır. Bunlar bazen fiziksel, bazen sözel, bazen de sanal zorbalık olarak kendini gösterir. Zorbalık türlerinden biri olan akran zorbalığı da son dönemlerde en çok yaşanılan olumsuz davranış türlerinden biridir.

Fiziksel Zorbalık

Bu türdeki davranışlarda, kişiler başka kişilere, fiziksel güç veya kuvvet kullanarak zarar verirler. Bu genelde; dövme, itme, tekmeleme, gibi davranışlarla kendini gösterir. Çocuklar arasında yaygın olduğu gibi, yetişkinler arasında da çok sık görülür.

Sözel Zorbalık

Sözel zorbalık, karşısındakinin üzüleceğini bile bile ona; ön adlar yani lakaplar takmak, alay etmek; yine sözlü ifadelerle karşısındakinin bedensel özellikleriyle dalga geçmek gibi, sözsel incitici davranışların tümüdür.

Siber Zorbalık

Siber zorbalık nedir sorusu, gelişen teknoloji ile birlikte özellikle okul çağındaki çocuklar ile gençleri, daha fazla ilgilendirmektedir. Siber zorbalık, kişilerin, istemediği; ses, görüntü ve mesajlarının dijital ağlar kullanılarak tehdit unsuru yapılmasıdır. Hedef seçilen kişilerin, sosyal ağ hesaplarının çalınması, çalınan hesaplardan kişilerin adı kullanılarak, başka hesaplara, mesaj ya da video atılması, siber zorbalık örneklerinden birkaçıdır.

Akran Zorbalığı

Okulda zorbalık genellikle akran zorbalığı ile kendini gösterir. Bir ya da birden fazla çocuğun, diğer çocuk ya da çocuk grupları üzerinde uyguladığı kasıtlı eylemlerin hepsi akran zorbalığıdır. Sanal zorbalıktan, sözlü ve fiziksel zorbalığa kadar, her tür eylemde tehdit etme ya da izole etme gibi, olumsuz davranışlar sergilenir.

Zorbalığa Maruz Kalındığında Ne Yapılmalı?

Özellikle siber zorbalık nedir sorusuyla karşımıza çıkan mağdur örnekleri, bu konuda herkesin çok hassas davranması gerektiğini bir kere daha ortaya koyuyor. Hangi türü olursa olsun bu tür davranışlarda:

  • Öncelikle sakin kalmaya çalışmalısınız.
  • Doğrudan karşı koymayın, kendinizi savunmak için dahi olsa, bu tür insanların üstüne yürümeniz ya da sözle karşı savunmaya geçmeniz, onları daha da hırslandıracaktır. Bu yüzden sert ve ani tepkilerde bulunmamalısınız.
  • Sizi rahatsız etmiyorlarmış gibi davranın. Ama yanında da yalnız kalmamaya çalışmalısınız.
  • Eğer bir öğrenciyseniz, ebeveynlerinizin ya da güvendiğiniz arkadaş gruplarının yanında olmaya özen gösterebilirsiniz.
  • Ama sizi üzen bu tür davranışlar, arkadaş ya da arkadaş grupları tarafından sergileniyorsa, durumu görmemezlikten gelip, yeni arkadaşlar edinebilirsiniz.
  • Yaşadığınız süreci, kendi içinizde çözmeye çalışmayın, güvendiğiniz birinden ya da alanında uzman bireylerden destek alabilirsiniz.

Zorbalık Tedavi Edilebilir mi?

Bireylerin, çocukluk hikayeleri iyi araştırılmalıdır. Erken tanı yöntemiyle, çocukluk döneminden başlayarak tedavisi mümkündür. Yetişkinlikte ise durum biraz zor olabilir. Ama alanında uzman insanlara danışılarak, bu dönemde de tedavi mümkündür.

Zorbalık Nasıl Önlenir?

Özellikle çocuk yaşlarda; sevgi, şefkat ve paylaşma gibi duyguların, çocuklara verilmesi, ailelerin de kendi özel yaşantılarında bu olumlu davranışları pekiştirmesi çok önemlidir.

Zorbalığa Uğramış Birine Nasıl Davranmalıyız?

Bu kişiler genelde içine kapalı, güvensiz, kaygılı, korkan kimselerdir. Öncelikle bu tür insanlara güven hissini yeniden verebilmek önemlidir. Gerek siber zorbalık örneklerinde, gerekse okulda zorbalık süreçlerinde, zorba insanlara karşı, yol gösterici adımları mağdurlarla takip edilmeli ve her türlü destek sunulabilmelidir.

Zorbalık Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Toplumdaki insanlara kasıtlı zarar verme olayları artar. Taciz etme eylemleri çoğalır. Hedef alınan kişi ya da gruplar üzerinde, psikolojik baskı büyür ve hasta toplumlar büyür.

Zorba biri ile iletişim kurarken nelere dikkat edilmelidir?

Zorbalık ne demektir sorusu kadar, bu tür insanlarla nasıl iletişim kurulmalıdır sorusu da oldukça önemlidir. Bu tür insanlarla iletişim kurarken, dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Öncelikle çatışmaya girmemeli ve konuşmalarınızda net olmalısınız. Zorunlu olmadıkça iletişim kurmamalı evet ya da hayır yanıtlarını önceden hissettirmelisiniz. Duygularınızı ve sırlarınızı açmamalısınız.

Zorbalık Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

 

Zorba davranışlar nelerdir?

Dövme itme gibi fiziksel davranışların yanı sıra; aşağılama, yalanlama gibi psikolojik davranışlar da mevcuttur. Hepsinin birlikte görüldüğü durumlara ise daha çok rastlanır.

Bir insan neden zorbalık yapar?

Toplum içinde kendinin bu haliyle daha kabul göreceğine inanır. kendi özgüven eksikliğini insanlar üzerinde baskı kurarak giderir.

Zorbalığın ayırt edici özellikleri nelerdir?

Özellikle ailelerin, zorbalık ne demek, zorbalık nedir ya da siber zorbalık nedir gibi sorularla çocuklarını bilgilendirmesi çok önemlidir. Bu tür davranışların en önemli özelliği tekrar tekrar devam etmesidir ve bu insanların bundan üzüntü duymayışıdır.

Paylaş
Görüşmeyi Başlat
Canlı Destek - İyi ki Sen
Merhaba,

Alanında uzman psikolog ve diyetisyenler ile online görüşme planlamak için danışman profil sayfalarındaki "Randevu Al" butonunu kullanabilirsiniz.

Whatsapp üzerinden İyi ki Sen canlı destek ekibimize ulaşarak sorularınızı sorabilirsiniz.