Sağlıklı İlişki Nedir?
Psikoloji

Sağlıklı İlişki Nedir?

651 Görüntülenme 23/02/2024

Sağlıklı ilişki tanımı, bireylerin ihtiyaçlarına ve beklentilerine göre farklılık gösterir. İlişki içerisinde olan kişilerin ilişkilerinin nasıl oluşacağını, bu ilişkinin izleyeceği süreçleri ve sürecin bitimini yaşayarak öğreten ilişki türüdür. Genel bir çerçeve çizecek olursak sağlıklı ilişki nedir sorusuna; partnerlerin birbirine güvendiği, rahat iletişim sağlayabildikleri, karşılıklı ilişki doyumu hissedebildikleri, birbirlerinin maddesel ve ruhani ihtiyaçlarını karşılayabildikleri ilişkidir yanıtı verilebilir.

Sağlıklı İlişki Nasıl Olmalıdır?

Sağlıklı bir ilişki, bireyin yaşamındaki en önemli yapı taşlarından biridir. Kurulan ilişkilerdeki idealler ve beklentiler birbirinden çok farklı olabilir. Bu farklılıklar değişim gösterse de bir ilişki kurarken dikkat edilmesi gereken bazı önemli faktörler bulunur. Nedir bu önemli faktörler sorusuna şu şekilde yanıt verilebilir:

  • Bireylerin iletişimi açık ve doğru olmalıdır.
  • Kişiler birbirlerine saygı duymalıdır.
  • Gereken yerde ve zamanda karşılıklı empati kurulmalıdır.
  • Partnerlerin birbirlerine olan güveni tam olmalıdır.
  • Bireyler, zihinsel ve bedensel bir uyum içerisinde olmalıdırlar.
  • Kişiler, kendi beklentilerinin bilincinde olmalıdır.
  • Kurulan ilişkide, partnerler birbirlerine sosyal destek sağlamalıdır.

Değinilmesi gereken bir diğer hususta ilişkideki cinselliğin ilişki için önemli bir yapı taşı olduğudur. Sağlıklı ilişki kurabilmek için cinselliğin de sağlıklı ve düzenli olması gerekir. Cinsellik duyguların aktarılıp hissedilmesinde etkin bir rol oynar. Duygular yalnızca sözle ifade edilmez, beden davranışları ile de karşı tarafa aktarımlar sağlar. Bu aktarımları hissetmek ve hissettirmek ilişki için sağlıklı bir zemin oluşturur.

Sağlıklı bir ilişki için nasıl genel kriterler varsa sağlıklı cinsel ilişki içinde genel özellikler bulunur. Sağlıklı cinsel ilişki kriterlerinden biri cinsel ilişki süresidir. Cinsel açıdan sağlıklı ilişki süresi ortalama 8-15 dakikadır. Bu süre partnerlerin istek oranına göre farklılıklar gösterir. Her ilişki dinamiği ve tarzı, bireylere ve ilişkilere özgüdür.

Sağlıklı Bir İlişkide İletişim Nasıl Olmalı?

Sağlıklı ilişki yürütme yöntemlerinin başında, doğru iletişim kurabilmek gelir. Doğru iletişimi sağlayan temel basamaklardan biri, bireylerin birbirlerine karşı kurduğu ifade biçimlerinde açık ve net olmalarıdır. Açık ve doğru iletişim, fikirleri ve düşünceleri baskısız bir biçimde özgürce ifade edebiliyor olmaktır.

Sağlıklı bir ilişki iyi bir iletişimle mümkündür. İyi bir iletişim, ilişkiyi sürdürebilmek için şarttır. İyi iletişimin yolu; partnerlerin birbirini empati kurarak dinlemesinden, konu her ne olursa olsun birbirlerine nazik ve kibar davranmalarından, birbirlerinin kişisel alanlarına saygı duymalarından ve yine birbirlerinin ihtiyaçlarına cevap verebilmelerinden geçer.

İlişkilerde Empati Nedir ve Neden Önemlidir?

Empati, bir ruhbilim terimidir. İnsanın başka bir insanın duygusal ve zihinsel tepkilerini anlamak için kendisini karşısındaki insanın yerine koyabilmesi olarak ifade edilir. İlişkilerdeki empati bundan pek de farklı değildir. Kişinin, partnerinin herhangi bir anında kendini onun yerine koyabiliyor olması, onun düşüncelerini ve tepkilerini anlayabilmesidir.

Empati, düzgün ve doğru bir iletişim için önemlidir. Bakış açılarında farklılıklar olsa bile bireylerin birbirlerini anlamasına yardımcı olur. Aralarındaki güven bağını güçlendirir, sevgi dozunu arttırır. İnsanın bu hayattaki en büyük beklentilerinden biri de hiç şüphesiz anlaşılmaktır.

Empatiyi Geliştirmenin Yolları

Sağlıklı ilişki özellikleri denildiğinde sıralamanın ilk başlarına empati kavramı gelir. İlişki içerisinde; güveni, sevgiyi, iletişimi sağlar.

Empati kavramı, insanda doğuştan bulunur ve zamanla gelişir. Bu duyuyu geliştirmenin ilk ve en önemli yolu, insanın kendini çok iyi tanımasından ve çok iyi anlamasından geçer. Ancak böylelikle karşısındaki insanı anlayabilir, ona yargılamadan bakabilir. Bunun yanında kişi:

  • geçmişten ders çıkartarak
  • önyargısız davranarak
  • sorundan çok sorunun sebebine odaklanarak
  • yorum yapmak ve çözüm üretmek için tez canlı davranmayarak, sabrederek

empati yeteneğini geliştirebilir.

Sorunlu İlişkiler ve Çözüm Yolları

Sorunlu ilişki, bir tarafın ya da her iki tarafın duygusal ve fiziksel anlamda yıprandığı zarar gördüğü ilişki çeşididir. Her ilişki dinamiği birbirinden oldukça farklıdır. Bu sebeple ilişkilerdeki sorunlar ve çözümler de kendine özgüdür.

Problemli ilişkilerin sebebi, ilişki kategorisine göre çeşitlilik gösterebilir. Örneğin, bir karı koca ilişkisinde ilişkideki sorun, aile üyelerinin evlilik ilişkisine gereğinden fazla dahil olması olabilirken arkadaşlık ilişkisinde problem, duyarsızlık ve bencillik olabilir. Bu durumda öncelikle ilişki kategorisi belirlenmeli ve sorun tespit edilmelidir. Ardından soruna çözüm aranmalı, bulunan çözüm kişiler tarafından uygulanmalıdır.

Bütün ilişkiler için genel çözüm önerileri arasında; doğru iletişim kurabilmek, sevgiyi partnerinizin onun beklediği sevgi anlayışına göre hissettirebilmek, karşılıklı saygı gösterebilmek, empati kurabilmek, güvenmek ve güven hissettirebilmek gelir.

Tartışmaları Sağlıklı Bir Şekilde Yönetme

İlişkilerde bulunan sorunlar ve sıkıntılar, tartışmaların doğru yönetilmesiyle olumlu bir şekilde atlatılabilir. Tartışmanın yaşanmaması, ilişkinin sağlıklı bir ilişki olduğunu göstermez. İlişkide edilen kavgalar, yapılan atışmalar dozu ve sınırı aşılmadıkça doğaldır.

Tartışma ve kavga birbirinden farklı iki kavramdır. Tartışma, fikir ayrılıkların bireyler tarafından saygı çerçevesinde ifade edilmesi, konuşulmasıdır. Kavga ise, bireylerin kendi düşüncelerini haklı çıkarma çabasıdır. Bu ikisi arasındaki ayrım bilinerek hareket edilmelidir.

İlişkiyi yürütebilmek için problemlere ve tartışmalara da ihtiyaç vardır. Mükemmel ilişki hiçbir zaman yoktur ve mükemmel ilişkiyi sorunsuz ilişki şeklinde ifade etmek de oldukça yanlıştır. Atışmalar fikir beyan etmenin en önemli fırsat alanlarından biridir. Yalnız dikkat edilmesi gereken noktalar bulunur:

Tartışma esnasında taraflar; saygı sınırını korumalı, beklentilerini düzgün bir üslupla ifade etmeli, tartışma yeri ve zamanını belirlemeli (doğru zaman ve doğru mekan kritik noktadır), empatiye önem verilmeli, duygularını kontrol edilebilmeli ve çözüm odaklı yaklaşabilmelidirler. Sıralanan bu önerilere dikkat edilirse tartışmalar sağlıklı bir şekilde yönetilmiş olur.

İlişki Terapisi ve Danışmanlık Hakkında Bilgi

İlişki içerisindeki sorunlar her zaman tarafların kendi başına halledebileceği olumsuzluklardan meydana gelmez. Zaman geçtikçe ilişkiler yıpranabilir ve tamir edilmesi zor tahribatlar bırakabilir. Her birey, aklında olan düşüncenin en doğrusu olduğuna inanır. Bu da problemleri beraberinde getirir ve kişiler kendi istekleri doğrultusunda tek taraflı ilişki yürütmeye çalışabilir. Oluşan “benlik” kavramının ortadan kaldırılması için bir ilişki terapistine başvurulmalıdır.

İlişki danışmanlığı, ilişkiye yeni bir dinamizm kazandırmayı amaçlar. İlişki esnasında gerek kişilerden gerek çevresel faktörlerden kaynaklanan sorunların tespit edilmesine yardımcı olur ve çözüm sürecine odaklanmayı kolaylaştırır.

İlişkinin Sonlandırılması Gerektiğine Nasıl Karar Verilir?

Psikolojik olarak sağlıklı olmak ile beden sağlığı arasındaki ilişki birbirinden farklı olsa da sağlıklı bir birey için her ikisi de oldukça önemlidir. Sağlıklı ilişki psikoloji unsuruyla temellendirilir. Bireylerin sağlıklı ilişki içerisinde olabilmesi için öncelikle sağlıklı bir psikolojiye sahip olmaları gerekir.

İlişkilerdeki problemler bir türlü aşılamıyorsa; ilişki içerisinde olmak tarafları artık olumsuz etkilemeye başladıysa, saygı, empati, anlayış gibi kavramlar önemini yitirdiyse ilişki mutlaka gözden geçirilmelidir.

Güvenin Kaybedilmesi Durumuyla Nasıl Başa Çıkılır?

Güven, bir ilişkideki önemli yapı taşlarından biridir. Güven olmadan bir ilişki kurabilmek ve onu ilerletebilmek zordur. Güven kavramı, ilişki içerisinde partnere bağlı olarak zamanla sarsılabilir. Diğer taraftan güvensizlik, kişinin kendi yaşantısındaki olumsuzlukların bir etkisi olarak da ortaya çıkabilir. İlk belirlenmesi gereken güvensizliğin altında yatan gizli sebeptir. Bulunan sebebe çözüm üretilerek güvensizlik sorunu halledilebilir fakat halledilemediği anlar da olur.

İlişkide güvenin kaybedilmesi durumunda ilişki zarar görmeye başlar. Güvensizlikle başa çıkmanın yolu partnerin desteğinden, kişinin farkındalığından geçer. Halledilemeyen güven problemlerinde bir psikolojik danışmana yahut ilişki terapistine başvurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sağlıklı İlişki İçin Ne Yapmalıyım?

Sağlıklı ilişki; partnerlerin birbirine güvendiği, samimi iletişim sağlayabildikleri, karşılıklı beklentiler dahilinde birbirlerinin duygu ihtiyaçlarını karşılayabildikleri ilişkidir.

Sağlıklı ilişki nasıl olur sorusunun yanıtını ise; kişilerin doğru iletişim dilini seçmesi, birbirlerine karşı empati ve beraberinde saygı duyabilmeleri, ilişkide karşılıklı güven dengesinin kurulabilmesi ve sevgi, saygı gibi duygu anlayışlarında uyumu yakalayabilmeleri olarak verilebilir.

Bu durumda sağlıklı ilişki için; partnerlerin her konudaki beklentisi bireyler tarafından tam anlaşılmalı, kişiler birbirlerine hissettikleri duyguları karşı tarafa geçirmeli, ilişki içindeki güven dengesi ve alma verme dengesini kurmalı, iletişim dili sağlam oluşturulmalıdır.

Sağlıklı Bir İlişkide Olduğumu Nasıl Anlarım?

Kişi sağlıklı bir ilişki içerisinde olduğunu; ilişkinin bireye hissettirdiği duyguların olumlu oluşundan, ilişkide saygı, güven, empati gibi kavramların oturmuş olmasından, problem yaratan meselelerin ortak bir kararla büyümeden çözülebiliyor oluşundan ve iletişimde küçük aksaklıklar dışında bir aksayış olmamasından anlayabilir.

Paylaş
Görüşmeyi Başlat
Canlı Destek - İyi ki Sen
Merhaba,

Alanında uzman psikolog ve diyetisyenler ile online görüşme planlamak için danışman profil sayfalarındaki "Randevu Al" butonunu kullanabilirsiniz.

Whatsapp üzerinden İyi ki Sen canlı destek ekibimize ulaşarak sorularınızı sorabilirsiniz.