Sağlıklı Beslenme Nedir?
Beslenme ve Diyet

Sağlıklı Beslenme Nedir?

1342 Görüntülenme 26/02/2024

Sağlıklı beslenme, vücut kitle indeksini ve kalori ihtiyacını korumak adına yeterli ve dengeli beslenmeyi ifade eder. Diğer bir deyişle, sağlıklı beslenme nedir sorusuna enerji metabolizması için protein, yağ ve karbonhidratların belirli miktarda alınmasıyla açıklanabilir. Bu doğrultuda, sağlıklı yaşam ve beslenme arasında denge yakalandığında birey hastalıklara yakalanmadan kaliteli bir ömür sürebilir. Günlük sağlıklı beslenme programını yapan bireyler fiziksel ve metabolik aktivitelerini de eksiksiz gerçekleştirir. Bu durumun vücut işleyişini olumlu etkilemesi vücut homeostasisin de korunmasını destekler.

Sağlıklı Beslenme Nasıl Olmalı?

Dengeli ve sağlıklı beslenmeye dikkat ederken makro moleküller ve mikro moleküller vücuda yeterli düzeyde alınmalıdır. Proteinler, yağlar ve karbonhidratlar vücutta enerji verici makro moleküllerdir. Karbonhidratlar halk dili ile şekerler vücudun enerji ihtiyacını ilk sırada karşılayan moleküllerdir. Vücuda yeterli şeker alınmadığında enerji yağlardan karşılanır, bu açıdan doymuş yağlar kritik bir sürece sahip olabilir. Proteinler ise vücudun tüm yapım ve yıkım reaksiyonlarında aktif görev alırlar. Proteinlerin yapı taşları olan aminoasitler onarıcı, düzenleyici, fonksiyonel özellikleri ile dikkat çekerler. Mikro molekül olarak nitelendirilen vitamin ve mineraler proteinlerin yapısına katılarak işlevsel rol oynar. Kalsiyum, magnezyum, çinko gibi mineraller vücutta yoğun bulunurken stronsiyum, selenyum gibi mineraller eser miktarda bulunur. Özellikle, vitamin gruplarından B ve C vitaminleri suda çözündüğü için günlük alınması zorunlu olması önemli bir noktadır.

Sağlıklı Beslenme Neden Önemlidir?

Sağlıklı ve dengeli beslenme nedir sorusu gıdaların öğünlere eşit bölünmesi, besin çeşitliliğinin sağlanması ve sağlıklı kalori alınması ile ilişkilendirilebilir. Bu düzeni birey hayat boyu sağladığında başta bağışıklık sistemi olmak üzere organ performanslarına katkı sağlar. Sağlıklı ve dengeli beslenme sayesinde solunum, sindirim, kardiyovasküler, bağışıklık, boşaltım ve hareket sistemi birimleri aksamadan çalışır. Bununla birlikte, sağlıklı beslenme kurallarını takip eden bireyler kemik -kas sağlığını, enerji kapasitesini, hormon ve salgı üretimini tam anlamıyla gerçekleştirebilirler.

Sağlıklı Beslenmede Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Sağlıklı beslenme nasıl olur sorusu ancak beslenmede tüketilecek ve tüketilmeyecek ürün listesi ile açıklanabilir. Bu açıdan; sağlıklı beslenme tabağı aşağıdaki şekilde oluşturulabilir:

  • Öğünlerde temel besin öğeleri (karbonhidrat, yağ, protein) dengeli alınmalı, öğün aralarında düşük kalorili, besleyici ve tok tutan seçenekler göz önüne alınmalıdır.
  • Porsiyonlar küçültülerek sık sık gıda tüketimine özen gösterilebilir.
  • Öğün atlamadan kaloriyi karşılayacak şekilde liste çıkarılmalıdır.
  • Hazır tüketim ürünleri arasında yer alan fastfood, dolgu ve katkı maddeli paketli ürünlerden uzak durulmalıdır.
  • Bol su alımı ile lifli gıda tüketimine dikkat edilerek bağırsak sağlığı ve metabolizma dengesi korunabilir.

Sağlıklı Beslenme Önerileri Nelerdir?

Sağlıklı beslenme önerilerinde süt ve süt ürünleri, et, yumurta, balık gibi hayvansal gıdalar, meyve ve sebzeler, tahıllar öğünlere eklenmesi tavsiye edilir. Öğün aralarında ise elma dilimleri, kuruyemiş, havuç çubuklar, tam tahıllı krakerler gibi sağlıklı atıştırmalıklar tercih edilebilir. Sindirimi kolaylaştırmak adına lifli ve posalı gıdalar tüketmek hem besinlerin emilimini yükseltmeye hem de kan şekerinin dengelemeye yardımcı olur. Ayrıca, esansiyel yağ asitlerinden omega 3 ve omega 6 içerikli baklagilleri, balık ürünlerini öğüne eklemek avantaj sağlayabilir.

Doymuş (tere yağ) ve yarı doymuş yağ (margarin) içerikli besinlerin tüketimini sınırlamak kilo kontrolünde de oldukça etkilidir. Buna ek olarak, yemek yapılırken ızgara, fırın, buhar ve haşlama gibi pişirme yöntemlerinden yararlanmak yiyecekte yağı sınırlayarak doğru bir yemek seçimi yaptırabilir. Son olarak, hamilelikte sağlıklı beslenme püf noktaları arasında yeterli düzeyde mineral ve vitamin alımı vardır, bu süre boyunca makro moleküllerin ve mikro moleküllerin alım miktarları yetişkinlere göre daha fazladır.

Sağlıksız yiyecekler nelerdir?

  • Rafine ve yüksek glisemik indeksi yüksek içecek ve yiyeceklerin tüketimi
  • Yüksek miktarda kahve, çay, alkol ve sigara tüketimi
  • Yüksek kalorili ve yağlı yiyeceklerin fazla alımı
  • Fast-food tüketimi günlük rutin hale gelmesi

Sağlıklı Beslenme piramidi hangi basamaklardan oluşur?

Sağlıklı beslenme listesi hazırlanırken vücudun gıdalara ve içeceklere ihtiyacına göre bir sıralama oluşturulur. Sağlıklı beslenme piramidinin en altında ve çok tüketilen besinler karbonhidrattır, sırayla süt ve et ürünleri ikinci sırada, sebze ve meyveler üçüncü sırada ve yağlar ise en alt grupta yer alır.

Sağlıklı beslenmede sıvı tüketiminin önemi var mıdır?

Metabolizma hızının ve sindirimin tam gerçekleşmesi için günlük su tüketimi düzenli sağlanmalıdır. Genel olarak, günlük ortalama 30-35 ml/kg  sıvı alımı önerilir. Sıvı alımını saf su olarak nitelendirmek daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Asitli içecekler, çay veya kahve tüketimi günlük alınması gereken sıvının dışında kalmalıdır.

Paylaş
Görüşmeyi Başlat
Canlı Destek - İyi ki Sen
Merhaba,

Alanında uzman psikolog ve diyetisyenler ile online görüşme planlamak için danışman profil sayfalarındaki "Randevu Al" butonunu kullanabilirsiniz.

Whatsapp üzerinden İyi ki Sen canlı destek ekibimize ulaşarak sorularınızı sorabilirsiniz.