Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Psikoloji

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

2059 Görüntülenme 07/09/2023

Borderline kişilik bozukluğu kavramı, 1938 yılında ortaya çıkan ve 1975’te psikiyatrist Otto Kernberg tarafından tanımlanan bir durumdur. Bu şekilde bir rahatsızlığı olan kişilerde öz denetim problemleri yer alır. Ayrıca davranış ve düşüncede standart yoktur.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir?

Borderline kişilik bozukluğu durumu psikiyatrik rahatsızlıktır. Algılama ve düşünme durumunda, toplum içindeki diğer bireylere karşı düşünce ve davranışlarda çeşitli sorunlar yaşanır. Ayrıca ikili ilişkilerde de bazı sıkıntılar yaşanabilir. Bu rahatsızlığı tanımlamak amacıyla kullanılan borderline kelimesi sınırda belirsiz anlamına gelir. Bunun sebebi bu psikiyatrik rahatsızlığın ilk tanımlandığı zamanlarda nevroz ile psikoz şeklinde isimlendirilen iki psikiyatrik durum arasında sınır kabul edilmesinden kaynaklanır. bu rahatsızlık çoğunlukla ergenlik döneminde ve genç erişkinlik zamanlarında kendini göstermeye başlar.

Borderline kişilik bozukluğu yaşayan bireyler yoğun bir terk edilme ya da istikrarsızlık ile ilgili korku içerisindedir. Bu kişiler yalnız kalma konusunda zorluk yaşarlar. Kişinin göstermiş olduğu yoğun öfke, sık ruh hali değişimleri ve dürtüsellik, kendileri kalıcı ve sevgi dolu ilişkiler kurmak isteseler bile çevresindeki insanları uzaklaştırabilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?

Diğer akıl sağlığı bozukluklarında olduğu gibi borderline kişilik bozukluğu durumunun kesin nedeni de tıp ve akıl sağlığı uzmanlarında tam olarak anlaşılamamıştır. İkizler ile aileler üzerinde yapılan araştırmalar bireylerde görülen bu rahatsızlığın kalıtsal olabileceğini gösterir. Yakın akrabalarında borderline kişilik bozukluğu olan kişilerde bu rahatsızlığın görülme olasılıkları çok daha fazladır.

Gerçekleştirilen araştırma süreçlerinde borderline kişilik bozukluğu bulunan bireylerin beyinlerindeki duygu düzenleme, saldırganlık ve dürtüsellik ile ilgili belirli bölgelerinde bazı değişiklikler olduğu görülmüştür. Bütün bunların dışında serotonin gibi kişilerin ruh halini düzenlemeye yardımcı olan hormonların hastanın vücudu tarafından düzgün olarak kullanımı mümkün olmayabilir.

Stresli çocukluk gibi kişilik gelişimini etkileyen durumlar da sınırda kişilik bozukluğu durumlarının ortaya çıkmasına neden olabilir. Pek çok borderline kişilik bozukluğu durumunda kişinin çocukluk döneminde cinsel ya da fiziksel istismara uğradığı veya ihmal edildiği görülmüştür. Bazı vakalarda ise hastaların genç yaşta bir ebeveyni veya kendisine bakan başka yetişkin bakıcıyı kaybettiği görülmüştür. Bunun dışında madde kullanımı ya da farklı akıl sağlığı sorunları olan ebeveynler ile yaşamış çocuklarda da bu durumun görüldüğü belirlenmiştir. Sürekli düşmanca çatışmaların olduğu istikrarsız aile ilişkilerinin görüldüğü aile ortamında yetişen çocuklarda da borderline kişilik bozukluğu gözlemlenmiştir.

Borderline Kişilik Belirtileri Nelerdir?

Borderline kişilik bozukluğu belirtileri genellikle kişilerde ani ruh değişimleri ile kendini gösterir. Bu bozukluğu bulunan kişiler sık sık; gerçekte kim olduklarını, hayattaki rollerini, ne amaçla yaşadıklarını sorgularlar. Düşüncelerdeki hızlı değişim, kişilerin değer yargılarının ve ilgi alanlarının da farklılaşmasına neden olabilir.

Borderline kişilik bozukluğu rahatsızlığı olan bireylerin durum ve olay değerlendirmesinde aşırı bir keskinlik vardır. Bu rahatsızlığı bulunan kişilere göre bir olay ya çok iyi ya da çok kötüdür. Borderline bozukluğu bulunan kişilerin insanlar ile ilgili fikirleri herhangi bir sebep olmasa bile çok hızlı bir şekilde değişebilir. Bir gün çok samimi oldukları birine ertesi gün düşman gibi davranabilirler. Bu sebeple ikili ilişkilerinde sürekli istikrarsız bir durum söz konusudur. Bunun dışında kişiler, ikili ilişkilerinde yoğun duygular hissedebilir ve abartılı davranışlarda bulunabilirler. Borderline belirtileri şu şekildedir;

  • Diğer insanlar ile ilgili şüpheci bir tavır takınma, güven sorunu yaşama
  • Boşlukta hissetme
  • Bir anda meydana gelen ve yoğun yaşanan ruh hali değişimleri
  • Öfke kontrolü ile ilgili sorunlar yaşama
  • İntihar düşüncesi ya da girişimi
  • Hızlı, ani ve dikkatsiz araç kullanımı, şans oyunları bağımlılığı uyuşturucu madde kullanımı aşırı cinsel tutum ve gereksiz harcama
  • Kendine zarar verme
  • Benlik duygusunun bozulması ve aşırıya kaçma
  • İnsanlarla hızlı bir şekilde yakınlık kurma veya samimi olduğu kişilerle sebepsiz yere arasının bozulması
  • Aile başta olmak üzere sosyal ortamdaki bireylerle ilgili çabuk değişen ve radikal duygu durumu

Borderline bozukluğu bulunan hastalarda belirtilerin tamamı görülmeyebilir. Bazı kişilerde semptomların büyük kısmı bulunurken bazılarında sadece bazı belirtiler görülebilir. Belirtilerin sayısı, süresi ve şiddeti kişilere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Belirtiler günlük sıradan olaylarla tetiklenerek ortaya çıkabilir.

Erkeklerde Borderline Kişilik Bozukluğu

Erkeklerde borderline kişilik bozukluğu durumlarında ani ruh değişimleri gözlemlenir. Bu kişilerin düşüncelerinde sık sık değişimler söz konusu olur. Bu hızlı değişimler nedeniyle ilgi alanlarında da değişimler söz konusu olur.

Ağır borderline kişilik bozukluğu bulunan erkeklerin fikirleri çok çabuk değişir ve bu değişikliklerin herhangi bir sebebi olmaz.

Kadınlarda Borderline Kişilik Bozukluğu

Borderline kişilik bozukluğu yaşayan kadınlar cinsel ilişkiler ile ilgili daha karmaşık ve sık deneyim yaşarlar. Partnerleri ile cinsel ilişki yaşamak açısından diğer kadınlara nazaran daha fazla hissederler.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Borderline kişilik bozukluğu teşhisi sırasında diğer kişilik bozukluğu durumlarında kullanılan bazı yöntemler tercih edilir. Bu durumda hastalar doktoru ya da akıl sağlığı uzmanı ile ayrıntılı bir şekilde görüşür. Hastanın doktoru birtakım anketlerin doldurulmasını da içerebilecek psikolojik değerlendirmeler yapar. Bu süreçte hastaların tıbbi geçmişleri ile alakalı bilgi alınır. Fizik muayene işlemleri de gerçekleştirilebilir. Tüm bu aşamalarda doktor hasta ile belirtileri ve semptomları tartışır.

Borderline kişilik bozukluğu tanısı çoğunlukla çocuklarda ya da gençlerde değil yetişkinlerde uygulanır. Bunun nedeni bu hastalığın erken belirti ve semptomlarının çocukların büyüme ve olgunlaşması ile beraber ortadan kaybolacağı düşüncesidir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Testi Var mıdır?

Borderline kişilik bozukluğu testi bu hastalığın varlığından şüphelenilen kişilere uygulanan bir test türüdür. Bu testlerin alanında uzmanlaşmış kişiler tarafından uygulanması gerekir. Bu testten doğru ve güvenilir bir sonuç almak için klinik bir ortamda ve testör tarafından işlemin yapılması gerekir. Genellikle 15-20 dakika gibi bir sürede gerçekleştirilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Borderline kişilik bozukluğu tedavisi kişilerin durumunu yönetme ve başa çıkma becerilerini öğrenmesi bakımından yardımcı olur. Bunun dışında depresyon ya da madde kullanımı gibi borderline kişilik bozukluğu ile beraber ortaya çıkan diğer akıl sağlığı sorunları için de tedavi süreci eş zamanlı bir şekilde ilerletilebilir.

Psikoterapi

Borderline kişilik bozukluğu çoğunlukla psikoterapi yönteminin kullanımı ile tedavi edilir. Bazı durumlarda psikoterapi yanında ilaç kullanımı da sağlanabilir. Bu yöntem konuşma terapisi olarak da isimlendirilir ve borderline kişilik bozukluğu tedavisinde sıklıkla tercih edilen bir uygulamadır. Terapist bireyin ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak biçimde doğru tedavi türüne karar verecektir.

İlaç Tedavisi

Henüz doğrudan borderline kişilik bozukluğu için onaylanmış bir ilaç geliştirilmemiştir. Fakat bazı ilaçlar durum ile ortaya çıkan depresyon, anksiyete, saldırganlık, dürtüsellik sorunlarının yönetilmesi bakımından kişilere yardımcı olabilir. Borderline kişilik bozukluğu durumunda antipsikotikler, antidepresanlar, duygu durum dengeleyici gibi çeşitli ilaç türlerinin kullanımı mümkündür.

Borderline Kişilik Bozukluğu ile Başa Çıkma Yöntemleri Nelerdir?

Borderline kişilik bozukluğu ile ilişkili olan çeşitli belirtiler hastaların kendileri için zorlayıcı olabileceği gibi çevresi için stresli ve zorlayıcı olabilir. Hastaların duygularının, davranışlarının ve düşüncelerinin, kendi kendine zarar verdiğinin ya da zarar verici olduğunun farkında olması durumunda bile yönetemeyeceği durumlar söz konusu olabilir. Bu sebeple bu rahatsızlığı bulunan kişilerin profesyonel yardım alması ve tedavi planına sadık kalması önemli bir konudur. Hastalar bu süreçte terapi seanslarına katılmalı ve ilaçlarını düzenli bir şekilde almalıdır.

Kişilik Bozukluğu Olan Kişiler Hangi Alanlarda Zorluk Yaşarlar?

Borderline kişilik bozukluğu yaşayan kişiler günlük yaşamlarında çeşitli problemlerle karşılaşabilirler.

  • Kendine zarar verme ile ilgili davranışlar
  • İntihar düşüncesi ya da girişimi
  • Kişinin kendini toplumdan uzaklaştırması
  • Dürtüsel davranışlar nedeniyle alkol ve madde kullanımı, kavgaya karışma, istenmeyen gebelik, trafik kazası gibi durumlarla karşılaşılması
  • Aile çatışmaları, iş ve okul problemleri, ilişkide zorluklar

Borderline Kişilik Bozukluğu ile Ortaya Çıkabilecek Sorunlar Nelerdir?

Öfke, kontrolsüz cinsel ilişki, depresyon gibi durumlar söz konusu olabilir. Bu tür duygu değişimleri nedeniyle kişiler kendilerine zarar verebilir ve baş edemediği duygular hastaları intihara sürükleyebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nasıl Yenilir?

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin mutlaka profesyonel bir destek alması gerekir. Bunun yanında duygusal fırtınaları sakinleştirebilmesi, ilişkilerdeki becerilerini geliştirmesi ve dürtüsellik kontrolü sağlaması önemlidir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Borderline kişilik bozukluğu nasıl davranır?

Borderline kişilik sorunu bulunan kişilerin insanlara karşı güven sorunu vardır. Duyguları oldukça yoğundur ve ani bir şekilde değişebilir.

Borderline ne hisseder?

Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler gerçeklikten ayrı, bedenlerinin dışında olma gibi çeşitli hislere kapılabilirler.

Borderline kişilik bozukluğu düzelir mi?

Doğru tedavi yöntemlerinin uygulanması ile hastalar zaman içerisinde iyileşebilir ve kendi hayatlarını iyi bir kalitede yaşayabilirler.

Paylaş
Görüşmeyi Başlat
Canlı Destek - İyi ki Sen
Merhaba,

Alanında uzman psikolog ve diyetisyenler ile online görüşme planlamak için danışman profil sayfalarındaki "Randevu Al" butonunu kullanabilirsiniz.

Whatsapp üzerinden İyi ki Sen canlı destek ekibimize ulaşarak sorularınızı sorabilirsiniz.