Antihistaminik Nedir?
Psikoloji

Antihistaminik Nedir?

2945 Görüntülenme 05/12/2022

Tıp alanında kullanılan bir terim olan antihistaminik, alerji ilaçların içerisinde bulunan etkin bir maddedir. Vücudun herhangi bir yerinde meydana gelen alerjik reaksiyonlar, kızarıklık ve kaşıntı gibi çeşitli şekillerde görülür. Bireylerin alerjik bir madde ile karşılaştığı zaman ortaya çıkan histamin unsurunun etkileri, antihistaminik ilaçlar ile önlenir.

Antihistaminik Nedir? İçerisinde Bulunan Etken Maddeler Nelerdir?

Uzun yıllardır alerji tedavisinde kullanılan antihistaminik ilaçlar, hücre ve beyin reseptörleri arasındaki iletişimi kesip savunmaya geçer. Histamin etkisini gideren ilaçların etkin maddesidir. Bu maddenin asıl işlevi, vücut savunmasını etkileyen mast hücrelerinin salgıladığı histamini ekarte etmektir. Damla, şurup, iğne ve serum formunda bulunur. Bu ilaçların etkin maddeleri arasında; azalestin, karbinoksamin, hidroksizin, setirizin ve difenhidramin yer alır.

Antihistaminik Çeşitleri Nelerdir?

Alerji türlerinin vücutta görüldüğü semptomlarda doktor tarafından tavsiye edilen antihistaminik ilaçlar, kontrollü bir şekilde kullanılır. Antihistaminik ilaçlar birbirinden farklı türlere sahiptir. Bunlar şu şekilde listelenebilir;

Birinci Nesil: Kan ve beyin bariyerini kolaylıkla geçip merkezi sinir sistemindeki H1 reseptörlerini etkiler. Vücudun uyku ve uyanıklık döngüsünü düzenler. Yatıştırıcı özelliğe sahiptir. Örnekleri arasında; bromfeniramin, doksilamin, hidroksizin, prometazin, karbinoksamin, klemastin ve triprolidin gibi maddeler bulunur.

İkinci ve Üçüncü Nesil: Kan ve beyin bariyerini geçme olasılıkları düşüktür. Güvenli ve güçlüdür. Bilastin, desloratadin, loratadin, freeksofanadin ve rupatadin örnekler arasındadır.

Reçetesiz Antihistaminikler: Tablet, jel kapsül, burun spreyi ve göz damlası olarak bulunur. Benadryl, klor-trimeton, claritin, allegra, tavist örnekler arasında yer alır.

Reçeteli Antihistaminikler: Yüksek konsantrasyon ve aktif bileşen içerebilirler. Örnekleri içerisinde; prometazin, levosetirizin, hidroksizin, desloratadin, karbinoksamin ve azelastin yer alır.

Antihistaminik İlaçlar Nasıl Tedavi Eder?

İnsan vücudu, istilacı patojenler ile karşılaştığı zaman bazı alerjik reaksiyonlar gösterir. Bazen polen, bazen de evcil hayvan tüyü olabilir. Bu alerji nedenleri ve semptomlar kişiye göre değişir. Alerjen vücuda girdiği zaman bağışıklık sisteminde bulunan hücrelerdeki spesifik reseptörlere bağlanan histaminler serbest kalır. Sonrasında, histaminler kas dokularını kasmak ve kan damarlarını genişletmek gibi sorunlar yaratır.Antihistaminik ilaçlar vücutta oluşan aşırı tepkiyi azaltır. Alerjik reaksiyonlar ile birlikte bazı soğuk algınlığı türleri ve grip semptomlarının tedavi edilmesinde de kullanılır. Antihistaminik ilaçlar ile tedavi edilen reaksiyonlar, sağlıklı bir hayat sürmenizi sağlar.

Antihistaminik Hangi Semptomları Tedavi Etmek İçin Kullanılır?

İlaçlar, kullanım alanlarında görülen semptomları iyileştirmek için kullanılır. Bazen göz damlası, burun spreyi olarak kullanılırken bazen de krem ya da serum formunda önerilir. Antihistaminik ilaçların tedavi ettiği semptomlar arasında;

  • Burun tıkanıklığı,
  • Hapşırma,
  • Burun akıntısı,
  • Gözün akması,
  • Göz, kol veya özel bölgelerde oluşan kaşıntı,
  • Deri döküntüsü,
  • Mide bulantısı,
  • Kurdeşen dökülmesi,
  • Nefes darlığı,
  • Vücutta meydana gelen ödem,
  • Damarlarda oluşan genişleme,
  • Böcek ısırığı,
  • Öksürük,
  • Boğaz kaşıntısı yer alır.

Antihistaminik İlaçların Faydaları Nelerdir?

Antihistaminik ilaçlar, histamin rahatsızlığını engelleyen kimyasal bir madde olarak adlandırılır. Bu madde, alerjik reaksiyonların etkisini yok eden ilaçların içerisinde bulunur. Sıklıkla kullanılan antihistaminik ilaç türleri, vücutta farklı tepkilere yol açan histamin salınımını engeller. Antihistaminik ilaçların faydaları;

  • Histamin bileşeninin harekete geçirdiği hücrelerin hareket etmesini önleyerek alerjiyi ortadan kaldırır.
  • Hücrelerin çevre duvarlarında bulunan histaminin yerini alıp vücudun normalleşmesini sağlar.
  • Mevsim geçişlerinde yaşanan nezle, soğuk algınlığı, sinüzit, kurdeşen ve burun tıkanıklığı gibi hastalıkların iyileştirilmesine destek olur.
  • Histamin etkisini zayıflatarak vücudun gerçek mikroplarla savaşma yeteneğini artırır.
  • Alerjiye sebep olan hücrelerin sayısını azaltır ya da tamamen yok eder.

Antihistaminik İlaçların Yan Etkileri Nelerdir?

Antihistaminik ilaçlar, kullanım yanlışlığına ve bireylerin sağlık durumuna bağlı olarak yan etki gösterir. Şiddetli yan etkiler içerisinde; nefes alma ve yutma güçlüğü, hareketsiz kalma, sayıklama ve vücudun bazı bölümlerinde şişme görülmesi yer alır. Genellikle görülen yan etkiler arasında;

  • Baş ağrısı,
  • Aşırı susama etkisi,
  • Ağız ve boğaz ağrıları,
  • Aşırı uyku isteği,
  • Kalp ve nabzın hızlı bir şekilde atması,
  • Kan basıncının yükselmesi,
  • Ağız kuruluğu,
  • Bulanık görme,
  • Baş dönmesi,
  • Yorgunluk,
  • Dikkat dağınıklığı ve odaklanma sorunları,
  • İshal ve kabızlık ile birlikte idrar güçlüğü görülür.

Bu ilaç çeşitlerinin kullanımının dikkat edilmesi gereken özel durumlar ise; kalp hastalıkları, kardiyolojik sorunlar, yüksek tansiyon, tiroid problemleri, böbrek ve karaciğer hastalığı ya da yetmezliği ile gebelik yer alır.

Çeşitlerine Göre Yan Etkileri Nelerdir?

Sedatif olan ve olmayan antihistaminikler, farklı yan etkiler gösterir. Tedavi aşamasında güçlü bir etki gösteren sedatifler, vücudun ve beyin fonksiyonlarının yavaşlamasına neden olabilir. Dozunun doktor tarafından dikkatli bir şekilde belirlenmesi gerekir. Sedatif olmayan türler, yeni dönemin ilaçları olarak görülür. Yan etkileri diğerlerine göre az olsa da, bazı olumsuz durumlar yaratabilir. Kan hücrelerine zarar verirler. Kalp krizi ve ritim bozukluğu gibi durumlar yaratabilir. Uzun süreli kullanımlarda, hafif karaciğer hasarlarına yol açabilir. Prostatı olan hastalarda göz içi basıncın artması, ağız kuruluğu, yüksek tansiyon ile kalp ve sinir hastalıkları yaşanmasına neden olabilir.

Antihistaminik Bulunan Doğal Ürünler Hangileridir?

Antihistaminik, histamin etkisini bloke eden bir maddedir. Vücut ya da metabolizmada ortaya çıkan alerjik reaksiyonların etkisini minimuma indirir. İlaçlarda bulunduğu gibi bazı doğal besinlerde ve vitamin gibi maddeler de yer alır. Bunlar şu şekilde listelenebilir;

  • Ananasta protein parçalayıcı bir enzim olarak bulunan bromelain, solunum yolları tedavisinde yaygın olarak kullanılır,
  • C vitamini, doğal bir antihistaminik etkiye sahip olduğu için bu vitamini içeren tüm besinler,
  • Isırgan otu faklı şekillerde kullanılarak astım, bronşit ve boğmaca gibi hastalıkların tedavisinde destekleyici olarak tercih edilebilir,
  • Elma, greyfurt ve soğan gibi gıdalarda bulunan quercetin, meyve ve sebze gibi bitki kabuklarında bulunan bir tür pigmenttir. Solunum yollarında oluşan iltihaplanmaları azaltarak alerjik reaksiyonların engellenmesini destekler.
Paylaş
Görüşmeyi Başlat
Canlı Destek - İyi ki Sen
Merhaba,

Alanında uzman psikolog ve diyetisyenler ile online görüşme planlamak için danışman profil sayfalarındaki "Randevu Al" butonunu kullanabilirsiniz.

Whatsapp üzerinden İyi ki Sen canlı destek ekibimize ulaşarak sorularınızı sorabilirsiniz.